BADEMCİK VE GENİZ ETİ
Bademcik (Tonsil) ve geniz
eti (Adenoid) olarak isimlendirilen dokular lenfoid hücrelerden
oluşmuştur. Lenfosit yapımında rolü vardır. Yeni doğanda anneden
geçen immünglobulinler nedeniyle küçüktürler. 4-5 yaşlarda
daha sık olmak üzere enfeksiyonlara bağlı olarak büyürler.
İleri yaşlarda küçülme eğilimi gösterirler. Geniz etinin büyük
olması burundan solunuma engel oluşturur. Ayrıca kulak ve
sinüslerin boşalımını bozarak değişik boyutta problemlere
yol açarlar. Bu çocuklarda işitme kayıpları, horlama, ağızdan
soluma, gece öksürükleri, burun akıntıları gözlenmektedir.
Kronik geniz eti iltihapları veya büyümeleri ortodontik bozukluklar,
yüz gelişiminde bozukluklar ve konuşma bozukluğuna yol açabilmektedir.
Bademcik ve geniz eti büyümeleri üst solunum yolunu daraltacak
boyuta ulaştığında horlama ve apne dediğimiz uykuda nefessiz
kalma gibi ciddi sorunlar başlatır. Bu durumlarda bir KBB
uzmanı ile görüşülmesinde yarar vardır.
Romatizmal ateş olarak bilinen hastalık A grubu beta hemolitik
streptokoklara karşı oluşturulan antikorların yol açtığı bir
komplikasyondur. Kalp kapakçıklarında bozukluklara yol açabilmektedir.
BADEMCİKLER
VE GENİZ ETİ HANGİ DURUMLARDA ALINMALIDIR?
Bademcik ve geniz eti ameliyatları
KBB kliniklerinde sık uygulanmaktadır. İlaç tedavisinden
fayda görülmediğinde cerrahi olarak bunların çıkartılmasına
baş vurulmaktadır. Bu ameliyata karar vermek için kullanılan
iki kriter vardır.
Kesin ve göreceli olarak ameliyatın gerekliliği belirlenir.
Kesin ameliyatı
gerektiren durumlar:
• Üst solunum yolunun bademcik ve geniz eti büyüklüğüne
bağlı olarak tıkanması
• Bademcik etrafında abse (Peritonsiller abse)
• Kötü huylu tümör şüphesi
• Çene yapısını bozan geniz eti ve bademcik büyümeleri.
Göreceli kriterlerin en başında sık tekrar eden bademcik
enfeksiyonları gelmektedir. Bademcik ameliyatlarının %40'ı
bu nedenle yapılmaktadır.
• Son bir yılda 7 defa veya son iki yılda yıl başına 5 'şer
defa veya son üç yılda yıl başına 3 'er defa yada daha sık
ateşli bademcik iltihaplanması geçirilmesi
• Difteri (Kuş palazı) mikrobu taşıyıcıları
• Kalp kapak bozukluğu olan kişiler.
• Bademcik ve geniz eti iltihaplanmasına bağlı olarak sık
orta kulak iltihabı geçirilmesi.
Bu gibi durumlarda kronik bademcik iltihaplanması olarak
adlandırılır. Çözümünde cerrahi tedavisi önerilir, planlanır.
BU AMELİYATLAR HANGİ YAŞTA
YAPILIR?
Bademcik hastalıkları çocuk yaş grubu sorunu olarak bilinmekle
birlikte erişkin işinde aynı kurallar geçerlidir. Ameliyata
engel oluşturacak herhangi bir ciddi sağlık problemi olmayan
erişkinlerde de bademcik ameliyat uygulanmaktadır. Alt yaş
sınırı 3 yaş olarak belirlenmiştir.
Üst yaş sınırını belirlemek mümkün değildir. Genel olarak
ileri yaşlarda bu hastalığın görülme oranı düşüktür ve çoğu
zaman basit çözümler tercih edilmektedir.
BADEMCİK AMELİYATI
RİSKLİ MİDİR?
Bademcik ameliyatları riski oldukça düşük orandadır. İstatistiklerde
14.000 ameliyattan birinde anesteziye veya cerrahiye bağlı
ciddi komplikasyon bildirilmektedir. Ameliyat sonrası ciddi
kanama oranı 5/1000 gibi düşük orandadır. Bademcik ameliyatından
sonra vücudun savunma sistemi ile ilgili bir çok bilimsel
çalışma yapılmış ancak net bir sonuç elde edilmemiştir.
Bademcikleri alınmış insanlarda lenfositlerin bazı tiplerinin
sayısında azalma gösterilmiştir. Ancak bunun klinik olarak
sorun doğurduğuna rastlanılmamıştır. Bademcik ameliyatından
sonra daha kolay farenjit olunduğu yolunda bir inanış vardır.
Bademciği alınmış yada alınmamış insanlarda farenjit görülme
oranı aynı sıklıktadır. Bademciklerin alınması farenjit
olma oranını artırmamaktadır.
|
|
